Złota wolność szlachecka

Sarmaci byli potężną grupą społeczną, która wierzyła w znaczącą rolę Polski w Europie oraz w swoją własną pierwszorzędną rolę w tworzeniu praworządnego, tolerancyjnego pod względem religijnym państwa. Z racji tego żądali dla siebie licznych praw i przywilejów. Wszelkie prawa, przywileje oraz swobody szlacheckie nosiły miano tak zwanej „złotej wolności”. Jakiekolwiek próby naruszenia owych praw były traktowane jako zbrodnicza działalność i błyskawicznie duszone w zarodku. Nawet sam król nie mógł sprzeciwić się szlachcie, bo wówczas sarmaci robili wszystko, aby króla odwołać.

Próby naruszenia zasad złotej wolności szlachty oznaczały automatycznie naruszenie Artykułów henrykowskich, będących podstawą Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Akty te zostały spisane 20 maja 1573. Podpis pod nimi musiał złożyć Henryk Walezy, w innym wypadku nie mógłby objąć tronu Rzeczypospolitej. Miały one moc aż do 24 października 1795 roku, czyli do dnia podpisania aktu trzeciego rozbioru Polski przez Rosję, Austrię i Prusy.

Akta henrykowskie gwarantowały szlachcie zachowanie uzyskanych przywilejów i pozwalały na wypowiedzenie posłuszeństwa królowi, gdyby ten postanowił złamać przyjęte zobowiązania. Wypowiedzenie posłuszeństwa królowi zwane było rokoszem. Ponadto akta głosiły, iż król jest zależny od praw Rzeczypospolitej, tj. od woli szlachty. Szlachta miała zapewnione między innymi takie przywileje jak nietykalność osobista i majątkowa, wolność podatkowa, prawo do wyboru króla na drodze wolnej elekcji i słynne liberum veto, które dawało członkom obrad sejmowych prawo do unieważnienia i zerwania podjętych uchwał.

Pwiązane artykuły
Komentarz

Zostaw komentarz

Twoje imię: (jest wymagane)

E-mail: (jest wymagane)

Website: (nie wymagane)

Wiadomość: (jest wymagane)

Wyślij komentarz