Sarmacka myśl polityczna

Sarmatyzm, będący barokową formacją kulturową, która dominowała w Rzeczypospolitej od końca XVI wieku aż do połowy XVIII wieku, odegrał ogromnie ważną rolę na wielu różnych płaszczyznach, od literatury i sztuki po ideologię, obyczaje i oczywiście politykę.

Warto wobec tego zgłębić nieco temat sarmackiej myśli politycznej.
Szlachta polska, przekonana o swoim pochodzeniu od starożytnego ludu Sarmatów, szczyciła się takimi cechami jak męstwo, odwaga oraz umiłowanie wolności. Przede wszystkim jednak Sarmata był patriotą gorąco wierzącym w to, iż Polska odgrywa bardzo ważną rolę, jest oazą tak zwanej złotej wolności, która otoczona jest przez absolutystyczne państwa. Sarmaci byli zdecydowanymi zwolennikami idei republikańskich, byli zwolennikami samorządności, praworządności oraz tolerancji religijnej. Ważną dla sarmatów kwestią była możliwość wyboru urzędników, w tym samego króla.

Najważniejszymi dla sarmatów prawami były tak zwane prawa kardynalne obejmujące podstawowe zasady ustroju demokracji szlacheckiej. Należały do nich Artykuły henrykowskie, pacta conventa, liberum veto. Zasady te gwarantowały szlachcie liczne swobody. Przede wszystkim szlachta zagwarantowane miała zachowanie przywilejów. Sarmaci mogli korzystać ze wspomnianego liberum veto czyli możliwości zerwania bądź też unieważnienia uchwał podjętych w czasie obrad Sejmu, mogli wybierać króla (wolna elekcja), a także wypowiedzieć mu posłuszeństwo, jeśli ten złamał przyjęte zobowiązania.

Szlachta bardzo pielęgnowała i podtrzymywała tradycję, w szczególności zaś wychwalała dawne polskie zwycięstwa. Sarmata, jako człowiek mężny, doskonale musiał znać się na wojennym rzemiośle i zawsze gotowy był do wojny. Dopiero polska magnateria zaczęła odchodzić od sarmackiego pojmowania spraw państwowych, cechowała się bardziej krytycznym podejściem do ustroju Rzeczypospolitej.

 

Pwiązane artykuły
Komentarz

Zostaw komentarz

Twoje imię: (jest wymagane)

E-mail: (jest wymagane)

Website: (nie wymagane)

Wiadomość: (jest wymagane)

Wyślij komentarz