Popularne artykuły
Opis stroju sarmaty
Cechy idealnego i zdegenerowanego sarmaty
Sarmatyzm
Portret sarmacki w malarstwie
Ostatnie Artykuły

Polski Sarmatyzm i jego idee

Syntezą polaków na Sarmację był : ”Traktat o dwóch Sarmacjach”, napisany w 1517 roku przez Macieja Miechowita, gdzie głosi on teorię o istnieniu nie tylko jednej ale dwóch Sarmacji. Jedną z nich jest ta zamknięta miedzy Donem a Wisłą, drugą z kolei azjatycka rozciągająca się pomiędzy Donem a Morzem Kaspijskim. Ugruntowanie tej teorii stanowiły dzieła pisarzy renesansowych takich jak Celtis, Bielski, Kromer, Stryjkowski czy Modrzewski.

» Czytaj więcej

Zwyczaje kuchni sarmackiej

Potrawy kuchni Sarmatów to głównie dania mięsne, które ociekały tłuszczem i zakrapiane były alkoholem. Przygotowywane były nie tylko wg polskich tradycyjnych przepisów, ale także według inspiracji zaczerpniętych z kuchni orientalnej. Szlachcice polscy znani byli z umiejętności takich jak robienie wina, nalewek oraz miodów pitnych, a także ważenia piwa. „Kultura picia” była jednak bardzo niska.

» Czytaj więcej

Prowidencjalizm Sarmatów

Sarmatyzm kultura charakterystyczna dla XVII w szlachty polskiej uwidaczniała się w przekonaniu o szczególnej opiece Boga jaką obdarzona była Rzecząpospolitą oraz o jej wyjątkowej roli. Koncepcja Opatrzności, czyli prowidencjalizm rozwijała się już w antycznej Grecji i Rzymie, a również w późniejszych czasach. Był to pogląd, który uznawał Opatrzność za siłę wpływającą i kierującą losami ludzi. Podstawowymi założeniami wczesnośredniowiecznej historiografii było przekonanie, że wszelkie zdarzenia dziejowe są zaplanowane i realizowane przez Opatrzność, a Bóg realizuje swoje zamierzenia oraz decyzje.

» Czytaj więcej

Sarmaci w nabożeństwie Bożego Ciała

Sarmaci byli żarliwymi katolikami. Jako ludzie baroku bardzo umiłowali gesty, przez które wyrażali swoją przynależność wyznaniową, a także swój stosunek do religii i wiary. Widoczne to było szczególnie w czasie ważnych obrzędów, a także świąt rodzinnych, kościelnych oraz na co dzień w czasie zwykłych nabożeństw.

Nabożeństwa w których uczestniczyli były głośne oraz teatralne, na co szczególną uwagę zwracali cudzoziemcy, którzy podróżowali po Polsce. Widowiska jakich byli świadkami musiały być egzotyczne oraz zjawiskowe, gdy dla Sarmatów były one przejawem zwykłego religijnego zaangażowania. Popisy wręcz teatralne jakie odbywały się podczas mszy, to nie tylko zewnętrzny przejaw głębokiej wiary, ale była to też część rytualnych zachowań, które pielęgnowała szlachta w każdej płaszczyźnie swojego życia.

» Czytaj więcej

Sarmatyzm - terminologia

KARWASZE wyprofilowane uzbrojenie, które chroni przedramię. Posiada kształt tzw. łyżki z bransoletą. W XVII wieku stanowiło nieodłączną część w zbroi husarskiej, wyposażone dodatkowo w kolczą rękawice. Całość doskonale chroniła dłoń oraz przedramię przed szablą przeciwnika.

KIRYS czyli napierśnik to element ochronny w zbroi husarskiej. Wczesna jego forma z przełomu XVI i XVII wieku składała się z połączonych ze sobą elementów zwanych folgami. W późniejszych czasach folgi w ilości trzech albo pięciu łączono ze sobą pancerzem płytowym.

KOBIERZEC tkanina tkana na osnowie, która rozpięta była na krośnie, wykonywana zgodnie z techniką wiązania węzłów. Kompozycja kobierca to bordiura – rama i pole środkowe. Kobierce modlitewne w polu środkowym zawierały motywy przedstawiające architekturę meczetów t.j. kolumny, wieże czy łuki. XVII wiek to okres w którym sprowadzane były ogromne ich ilości. W kobierce orientalne zaopatrywali się głównie monarchowie: Władysław IV, Stefan Batory czy Zygmunt III. Były ozdobą ścian, podłóg i mebli. Stanowiły one nieodłączny element w pałacach magnackich w dworach szlacheckich gdzie mieszkali sarmaci kamienicach mieszczańskich oraz kościołach.

KOŁPAK to czapka cylindryczna w większości ozdobiona broszą z zamocowanymi w niej piórami. Była częścią stroju polskiego, który stał się cechą charakterystyczną sarmatyzmu.

KONKLUZJA oznaczająca z łacińskiego „zamknięcie”, był to napis znajdujący się na tkaninie wykonanej z jedwabiu, zawierający sentencję pogrzebową. Przedstawiała ona także portret zmarłego, jego herb wraz z treściami panegirycznymi, rozpowszechniona była w wiekach XVII i XVIII.

KONTUSZ był wierzchnim ubiorem męskim, wzorowanym na strojach pochodzących ze wschodu. Zakładany był na żupan był rodzajem długiej sukni, którą zapinano z przodu guzami. Miał on charakterystyczne rozcięcia rękawów (wyloty), można je było odrzucać. Kontusz rozpowszechniony był w Polsce w wieku XVIII. Był polskim strojem narodowym, noszonym przez szlachtę – sarmatów.

KULAWKA kielich zrobiony ze szkła nie posiadał podstawy i dawał możliwość jednorazowego wypicia danej porcji napoju. Powszechny w Polsce w XVIII wieku.

ŁOMBASZKI były drewnianymi bębenkami umieszczanymi z przodu siodła u dowódcy posiadającego wyższą rangę. Sygnalizowały wydany rozkazy bojowy. Były powszechnie stosowane za panowania Jana III Sobieskiego.

MAKATA jedwabna tkanina posiadającą motywy roślinne i geometryczne. Wytwarzana była najczęściej Persji i w Turcji w wieku XVII i XVIII, również w Polsce w Buczaczu i Brodach. Służyły one do ozdabiania ścian oraz mebli.

MAJOLIKA to odmiana fajansów, które wyrabiano były zgodnie ze wzorem ceramiki wschodniej głównie w XV i XVI w we Włoszech. Zawierały szkliwo cynowe. Naczynia bogato zdobione również wytwarzane były z majoliki.

Pages:« Prev12345NAstępna »
Reklama