Zwyczaje

Zwyczaje kuchni sarmackiej

Potrawy kuchni Sarmatów to głównie dania mięsne, które ociekały tłuszczem i zakrapiane były alkoholem. Przygotowywane były nie tylko wg polskich tradycyjnych przepisów, ale także według inspiracji zaczerpniętych z kuchni orientalnej. Szlachcice polscy znani byli z umiejętności takich jak robienie wina, nalewek oraz miodów pitnych, a także ważenia piwa. „Kultura picia” była jednak bardzo niska.

» Czytaj więcej

Prowidencjalizm Sarmatów

Sarmatyzm kultura charakterystyczna dla XVII w szlachty polskiej uwidaczniała się w przekonaniu o szczególnej opiece Boga jaką obdarzona była Rzecząpospolitą oraz o jej wyjątkowej roli. Koncepcja Opatrzności, czyli prowidencjalizm rozwijała się już w antycznej Grecji i Rzymie, a również w późniejszych czasach. Był to pogląd, który uznawał Opatrzność za siłę wpływającą i kierującą losami ludzi. Podstawowymi założeniami wczesnośredniowiecznej historiografii było przekonanie, że wszelkie zdarzenia dziejowe są zaplanowane i realizowane przez Opatrzność, a Bóg realizuje swoje zamierzenia oraz decyzje.

» Czytaj więcej

Sarmaci w nabożeństwie Bożego Ciała

Sarmaci byli żarliwymi katolikami. Jako ludzie baroku bardzo umiłowali gesty, przez które wyrażali swoją przynależność wyznaniową, a także swój stosunek do religii i wiary. Widoczne to było szczególnie w czasie ważnych obrzędów, a także świąt rodzinnych, kościelnych oraz na co dzień w czasie zwykłych nabożeństw.

Nabożeństwa w których uczestniczyli były głośne oraz teatralne, na co szczególną uwagę zwracali cudzoziemcy, którzy podróżowali po Polsce. Widowiska jakich byli świadkami musiały być egzotyczne oraz zjawiskowe, gdy dla Sarmatów były one przejawem zwykłego religijnego zaangażowania. Popisy wręcz teatralne jakie odbywały się podczas mszy, to nie tylko zewnętrzny przejaw głębokiej wiary, ale była to też część rytualnych zachowań, które pielęgnowała szlachta w każdej płaszczyźnie swojego życia.

» Czytaj więcej

Portret trumienny sarmaty

Portret trumienny to realistyczna podobizna zmarłego, która była specyficznym wytworem polskiej nacji – sarmatów, ich pojmowaniem praw życia oraz śmierci. Była to część castrum doloris szeroko rozwiniętego w XVII oraz XVIII wieku. W tym czasie zyskało ono wyjątkową oprawę architektoniczno – scenograficzną i posiadało bogaty program symboliczno-alegoryczny.  Castrum doloris umieszczany był w kościele zwykle przed ołtarzem lub też na środku nawy albo w kaplicy. Składał się z takich elementów jak: tempietto, baldachim, fragment fortyfikacji, piramida, obelisk, figura świętych, personifikacja, elementy heraldyczne i symboliczne, portret trumienny oraz sceny z życia osoby zmarłej.  W barokowej Polsce przy castrum odbywał się  spektakl pogrzebowy zwany theatrum funebris.

» Czytaj więcej

Sarmacka ksenofobia

Ksenofobia jest postawą niechęci oraz wrogości, dotyczy to zarówno odmienności  pod względem rasowym, religijnym jak i etnicznym. Jest wyrazem wielkiego braku tolerancji oraz usprawiedliwieniem dla pojawiającej się agresji wobec obcych.

Zjawisko ksenofobii pojawiała się na przestrzeni wielu wieków. W wieku  XVI w. zaczęła silnie dominować szlachta, wówczas pojawiła się formacja kulturowa zwana sarmatyzmem (XVI – XIX w.).

» Czytaj więcej

Cechy idealnego i zdegenerowanego sarmaty

Sarmatyzm to XVII wieczna kultura, która obejmuje obyczaje, światopogląd, rodowód, jak również bardzo charakterystyczne cechy szlachty polskiej. Sarmaci stanowili bardzo zamkniętą grupę, powiązaną ze sobą przez wspólne przywileje. Utarły się wśród nich pewne stereotypy zachowania, rozumowania jak i stosunku do otaczającego świata. » Czytaj więcej

Pogrzeb sarmacki

Pogrzeby które odprawiano od XVI do XVIII wieku różnią się znacznie od tych współczesnych. Była to ceremonia przepełniona ówczesną symboliką oraz pełna przepychu. U kręgach magnatów rodzina i krewni zmarłego byli bardzo zaangażowani w pochówek nie szczędząc kosztów i czasu, a głównym wzorem do naśladowania były pogrzeby królewskie. Pośród średniej szlachty takie uroczyste pogrzeby wyprawiane przez magnatów wzbudzały szeroki zachwyt i zazdrość, dlatego w miarę swoich możliwości starano się ich podpatrywać i naśladować. W roku 1614 wydano Rituale Romanum w którym zostało zapisane jak powinien wyglądać ceremoniał pogrzebowy.

» Czytaj więcej

Zwyczaje Sarmatów

Dla Sarmaty bardzo ważne były więzy zarówno rodzinne jak i towarzyskie. Kobiety traktowane były z niezwykłą galanterią. Jednym z ulubionych zajęć była rozmowa, chętnie przyjmowano krewnych, przyjaciół, również nieznajomych, a zwłaszcza cudzoziemców. W konwersacjach posługiwano się swobodnie łaciną. Urządzane były uczty zazwyczaj wystawne, suto zakrapiane rożnego rodzaju trunkami. Często dochodziło do sprzeczek i bójek. Uczty odbywały się przy hucznej muzyce, tańczono (mazurka, obereczka czy poloneza), dbano również o honor osobisty.

» Czytaj więcej