Sarmaci

Sarmacka myśl polityczna

Sarmatyzm, będący barokową formacją kulturową, która dominowała w Rzeczypospolitej od końca XVI wieku aż do połowy XVIII wieku, odegrał ogromnie ważną rolę na wielu różnych płaszczyznach, od literatury i sztuki po ideologię, obyczaje i oczywiście politykę. » Czytaj więcej

Złota wolność szlachecka

Sarmaci byli potężną grupą społeczną, która wierzyła w znaczącą rolę Polski w Europie oraz w swoją własną pierwszorzędną rolę w tworzeniu praworządnego, tolerancyjnego pod względem religijnym państwa. Z racji tego żądali dla siebie licznych praw i przywilejów. Wszelkie prawa, przywileje oraz swobody szlacheckie nosiły miano tak zwanej „złotej wolności”. Jakiekolwiek próby naruszenia owych praw były traktowane jako zbrodnicza działalność i błyskawicznie duszone w zarodku. Nawet sam król nie mógł sprzeciwić się szlachcie, bo wówczas sarmaci robili wszystko, aby króla odwołać.

» Czytaj więcej

Sarmackie nazwiska

Sarmatyzm był charakterystyczną dla okresu baroku formacją kulturową i pomimo tego, że w późniejszym czasie został on wypaczony, odegrał ogromną rolę i miał wielkie znaczenie dla polskiego społeczeństwa. Sarmaci byli przekonani nie tylko o wyjątkowej roli Polski, jako oazy tak zwanej złotej wolności, ale i o wyjątkowości siebie samych. Jako ściśle hermetyczna grupa, posiadali swoje specyficzne zwyczaje, a jednym ze znaków rozpoznawczych szlachty były jej charakterystyczne nazwiska.

» Czytaj więcej

Portret polskiego sarmaty w twórczości Jana Chryzostoma Paska

Jan Chryzostom Pasek to polski pamiętnikarz żyjący i tworzący w epoce baroku. „Pamiętniki” których był autorem spisał najprawdopodobniej w okresie pomiędzy 1690 a 1695 rokiem. Wersji drukowanej doczekały się dopiero w 1836 roku. Na postawie tych utworów zarysowuje nam się obraz barokowej szlachty, ich mentalność oraz światopogląd, zajęcia i obrzędy jakim oddawali się Sarmaci.

» Czytaj więcej

Polski Sarmatyzm i jego idee

Rokosz sandomierski

Syntezą polaków na Sarmację był : ”Traktat o dwóch Sarmacjach”, napisany w 1517 roku przez Macieja Miechowita, gdzie głosi on teorię o istnieniu nie tylko jednej ale dwóch Sarmacji. Jedną z nich jest ta zamknięta miedzy Donem a Wisłą, drugą z kolei azjatycka rozciągająca się pomiędzy Donem a Morzem Kaspijskim. Ugruntowanie tej teorii stanowiły dzieła pisarzy renesansowych takich jak Celtis, Bielski, Kromer, Stryjkowski czy Modrzewski.

» Czytaj więcej

Zwyczaje kuchni sarmackiej

Potrawy kuchni Sarmatów to głównie dania mięsne, które ociekały tłuszczem i zakrapiane były alkoholem. Przygotowywane były nie tylko wg polskich tradycyjnych przepisów, ale także według inspiracji zaczerpniętych z kuchni orientalnej. Szlachcice polscy znani byli z umiejętności takich jak robienie wina, nalewek oraz miodów pitnych, a także ważenia piwa. „Kultura picia” była jednak bardzo niska.

» Czytaj więcej

Prowidencjalizm Sarmatów

Sarmatyzm kultura charakterystyczna dla XVII w szlachty polskiej uwidaczniała się w przekonaniu o szczególnej opiece Boga jaką obdarzona była Rzecząpospolitą oraz o jej wyjątkowej roli. Koncepcja Opatrzności, czyli prowidencjalizm rozwijała się już w antycznej Grecji i Rzymie, a również w późniejszych czasach. Był to pogląd, który uznawał Opatrzność za siłę wpływającą i kierującą losami ludzi. Podstawowymi założeniami wczesnośredniowiecznej historiografii było przekonanie, że wszelkie zdarzenia dziejowe są zaplanowane i realizowane przez Opatrzność, a Bóg realizuje swoje zamierzenia oraz decyzje.

» Czytaj więcej

Sarmaci w nabożeństwie Bożego Ciała

Sarmaci byli żarliwymi katolikami. Jako ludzie baroku bardzo umiłowali gesty, przez które wyrażali swoją przynależność wyznaniową, a także swój stosunek do religii i wiary. Widoczne to było szczególnie w czasie ważnych obrzędów, a także świąt rodzinnych, kościelnych oraz na co dzień w czasie zwykłych nabożeństw.

Nabożeństwa w których uczestniczyli były głośne oraz teatralne, na co szczególną uwagę zwracali cudzoziemcy, którzy podróżowali po Polsce. Widowiska jakich byli świadkami musiały być egzotyczne oraz zjawiskowe, gdy dla Sarmatów były one przejawem zwykłego religijnego zaangażowania. Popisy wręcz teatralne jakie odbywały się podczas mszy, to nie tylko zewnętrzny przejaw głębokiej wiary, ale była to też część rytualnych zachowań, które pielęgnowała szlachta w każdej płaszczyźnie swojego życia.

» Czytaj więcej

Sarmatyzm jako przyczyna upadku Rzeczpospolitej

Ideały w jakie wierzyli sarmaci, złota wolność szlachty oraz ich nadużycia podczas warunków coraz to powszechniejszego absolutyzmu jaki panował w Europie stały się głównymi przyczynkami, które spowodowały upadek I Rzeczpospolitej oraz rozbiorów, które dotknęły państwo polsko-litewskie. Poszukiwanie przez szlachtę swojej własnej tożsamości skutkowało poczuciem megalomanii oraz ich nieomylności. Wolność polityczna przemieniała się w państwie w kulturę liberum veto, pieniactwo oraz paraliżującą decyzyjność.

» Czytaj więcej

Przejawy sarmatyzmu

Przywiązanie do legendy głoszącej, że szlachta oraz magnateria czyli elity polskie miały wywodzić się od Sarmatów, wynikało z wielkiej potrzeby poszukiwania swojej własnej tożsamości. Miało to miejsce w czasach I Rzeczpospolitej, wówczas kiedy państwo kulturowo oraz politycznie odbiegało od standardów jakie obowiązywały w reszcie Europy.

Kiedy państwa Europejskie pogrążone były w wojnach na tle religijnym, polsko-litewski kraj był oazą wielkiej tolerancji religijnej oraz miejscem gdzie rozwijała się demokracja szlachecka. Szlachty była równa sobie oraz miała wpływ zarówno na politykę jak i na stosunki społeczne.

» Czytaj więcej

Pages:12NAstępna »